Page content
Van 6 tot en met 13 november 2026 is het de Week van de Mediawijsheid. Dit jaar staat de gezondheid van jou en je kind centraal en de invloed van schermen daarop.
Wat betekent een gezonde digitale balans?
Een gezonde digitale balans betekent dat schermgebruik goed samengaat met andere activiteiten die belangrijk zijn voor de ontwikkeling en gezondheid van je kind. Naast beperkte schermtijd is het erg belangrijk dat je weet wat je kind online ziet, hoort en doet.
Schermgebruik kan invloed hebben op verschillende onderdelen van het dagelijks leven:
- Bewegen: tijdens het gamen of kijken van filmpjes zit je kind vaak langere tijd stil. Wissel schermtijd daarom af met buitenspelen, wandelen, fietsen of lekker bewegen.
- Slapen: een filmpje kijken of nog even scrollen kan ervoor zorgen dat je kind later naar bed gaat. Ook kan je kind met een hoofd vol prikkels, beelden en misschien vragen of zorgen naar bed gaan. Het blauwe licht van een scherm kan de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je lichaam helpt om slaperig te worden, remmen. Daardoor kan het moeilijker zijn om in slaap te vallen. Een rustig, schermvrij moment voor het slapengaan helpt je kind om de dag af te sluiten en tot rust te komen.
- Contact en ontspanning: digitale media bieden plezier en helpen kinderen contact te houden met elkaar. Online contact verschilt wel van contact in het echt. Meestal ontbreken gezichtsuitdrukkingen en de toon van iemands stem. Daardoor is het lastiger in te schatten hoe een bericht bedoeld is en hoe het bij de ander overkomt. Berichten kunnen eenvoudig verkeerd worden begrepen of kwetsend zijn. Bespreek met je kind hoe je online rekening houdt met elkaar en wat je kunt doen als iemand iets vervelends zegt. Zo help je je kind om prettig en veilig online contact te hebben. Zorg daarnaast voor voldoende tijd om samen te spelen, te praten en andere dingen te doen.
Hoe praat je met je kind over schermtijd?
Een goed gesprek over schermgebruik begint met nieuwsgierigheid. Wat vindt je kind leuk aan gamen? Welke filmpjes kijkt het graag? Van welke apps wordt je kind blij en welke zorgen juist voor spanning of roepen vragen op? Want het ene filmpje kan heel leuk zijn, terwijl het andere misschien spannend of zelfs eng is. Vraag ook hoe je kind zich voelt na een tijdje op een scherm. Zo ontdek je samen wat goed gaat en wat je kind nodig heeft.
Door vragen te stellen en samen te praten, ontdek je wat goed gaat en waar jullie misschien iets willen veranderen.
Samen digitaal ontdekken met jonge kinderen
Ook voor jonge kinderen kunnen digitale media iets toevoegen. Denk aan een digitaal prentenboek dat uitnodigt om samen een verhaal te ontdekken. Door mee te kijken, vragen te stellen en over de plaatjes te praten, maak je er een gezamenlijk moment van.
Een voorbeeld is Bereslim. Dit platform biedt interactieve digitale prentenboeken en spellen voor kinderen van 2 tot 8 jaar, met aandacht voor spelenderwijs leren en de taalontwikkeling.
Ben je lid van de bibliotheek? Dan kun je de digitale prentenboeken gratis lenen. Kijk op Bereslim.nl, informeer bij je bibliotheek of bekijk het overzicht van digitale prentenboeken.
Een digitaal verhaal hoeft natuurlijk niet in de plaats te komen van een boek op schoot. Juist de afwisseling tussen samen lezen, spelen, bewegen en digitaal ontdekken maakt ruimte voor verschillende ervaringen.
Leer je kind kritisch kijken naar online beelden
Mediawijsheid gaat niet alleen over schermtijd, maar ook over begrijpen wat je online ziet. Met kunstmatige intelligentie (AI) kunnen bijvoorbeeld nepfilmpjes worden gemaakt die heel echt lijken. Voor kinderen is het niet altijd gemakkelijk om te herkennen wat echt is en wat niet.
Een actueel voorbeeld is de Cat in the Hat-trend op TikTok. In filmpjes lijkt de bekende kinderboekfiguur ’s avonds op straat, bij huizen of in de buurt van scholen op te duiken. De beelden kunnen kinderen laten schrikken, juist omdat ze zo echt lijken.
Heeft je kind zo'n filmpje gezien? Vraag dan wat het ervan vindt en of het er misschien van is geschrokken. Kijk eventueel samen waar het filmpje vandaan komt. Zo leert je kind dat niet alles wat online verschijnt waar is en dat het verstandig is om eerst na te denken voordat je iets gelooft of deelt.
Samen op zoek naar een goede balans
Een gezonde digitale balans hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin met kleine stappen die bij jullie gezin passen. Leg bijvoorbeeld de telefoons weg tijdens het eten, ga samen naar buiten of maak tijd voor een spelletje zonder scherm.
Door regelmatig over mediagebruik te praten en zelf het goede voorbeeld te geven, help je je kind om bewust met digitale media om te gaan. Zo blijft er ruimte voor alles wat kinderen nodig hebben om te spelen, te ontdekken en samen te groeien.
Meer weten? Bekijk de informatie en activiteiten tijdens de Week van de Mediawijsheid 2026.